عبارت متنى كه نامبردگان در آثار خود آورده‌اند ، اين چنين است : به تحقيق پيوسته كه پيغمبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله در روز غدير خم هنگام بازگشت از حجة الوداع مردم را در محلى بين مكه و مدينه به نام جحفه گرد آورد . آن روز بسيار گرم و سوزان بود به حدّى كه مردم از شدت گرما قسمتى از رداى خود را زير پا مىگذاردند . پس از گرد آمدن خلق ، آن حضرت در جايگاه بلندى به ايراد خطبه پرداخت و فرمود : اى گروه مسلمانان ، آيا من بر شما و امور شما سزاوارتر از خود شما نيستم ؟ گفتند : به خدا سوگند ، آرى . آنگاه فرمود : هركس كه من مولاى اويم ، پس از من على مولاى اوست . خداوندا دوست بدار آنكس را كه او دوست بدارد ، و دشمن بدار آنكس را كه او را دشمن بدارد ، و يارى كن ياران او را ، و خوار كن خواركنندگان او را . « 1 » برخى از متكلمانى كه اين واقعه را ذكر كرده‌اند ، عبارتند از : قاضى نجم محمد شافعى ( م 876 ) در بديع المعانى ، جلال الدين سيوطى در اربعين خود ، مفتى شام ، حامد بن على عمادى در الصّلاة الفاخرة بالاحاديث المتواترة و آلوسى بغدادى ( م 1324 ) در نثر اللئالى . علماى علم لغت نيز هرگاه كه به لغاتى از قبيل مولى ، خم ، غدير و ولى برخورد كنند ، ناچار به حديث غدير خم اشاره مىنمايند ، مانند : ابن دريد ، محمّد بن حسن ( م 321 ) در الجمهرة « 2 » ، ابن اثير در النهاية ، حموى در معجم البلدان در بيان « خم » ، زبيدى حنفى در تاج العروس و نبهانى در المجموعة النبهانيّة .

--> ( 1 ) . عين لفظ آنها ذكر شد ، براى آنكه اين واقعه را بىسند به طور « ارسال مسلّم » ذكر نموده‌اند . ( 2 ) . نامبرده گويد : غدير خم معروف است و اين همان مكانى است كه رسول خدا در آنجا به پا خاست و خطبه‌اى مبنى بر فضيلت امير المؤمنين على بن ابى طالب ايراد فرمود . در جلد چاپى جمهرة چنين مذكور است و ابن شهر آشوب و جز او از روى نسخه‌هاى خطى آن كه از زمانهاى قديم در دست بوده ، چنين حكايت نموده‌اند : اين همان جايگاهى است كه پيغمبر در آنجا به ولايت على تصريح نموده است . به هرحال ، در نسخه‌هاى چاپى رعايت امانت نشده و مطلب مورد تحريف قرار گرفته است . ر ك : الجمهرة فى اللغة : 1 / 71 .